کد خبر : 15342
تاریخ انتشار : پنج شنبه ۱۸ خرداد ۱۳۹۶ - ۰:۴۱
2 views بازدید

حافظیه شیراز، آرامگاه حافظ عشق و عرفان

برای علاقه مندان به سفر و ایرانگردی قاله ای تکمیل کرده ایم با اسم حافظیه شیراز، آرامگاه حافظ عشق و عرفان که امیدواریم مورد بهره برداری قرار گیرد. وب‌سایت کارناوال: می خواهیم به شیراز برویم، شهری که میراثی ارزشمند را از نوع تاریخ، فرهنگ، ادب و هنر در خود قرار داده است. کافیست در بهار به خیابان هایش قدم بگذاری تا عطر خوش بهار نارنج […]

برای علاقه مندان به سفر و ایرانگردی قاله ای تکمیل کرده ایم با اسم حافظیه شیراز، آرامگاه حافظ عشق و عرفان که امیدواریم مورد بهره برداری قرار گیرد.

وب‌سایت کارناوال:
می خواهیم به شیراز برویم، شهری که میراثی ارزشمند را از نوع تاریخ،
فرهنگ، ادب و هنر در خود قرار داده است. کافیست در بهار به خیابان هایش قدم
بگذاری تا عطر خوش بهار نارنج سرمستت کند و بهشتی رویایی را برایت بسازد.
به
هر تکه از این شهر که بروی می توانی ساعت ها وقت بگذرانی و لذت ببری و
خاطره بسازی. اگر هوس تاریخ به سرت زد می روی و کنار یکی از بناهایش می
ایستی و به آن چشم می دوزی و یا باغ هایش را انتخاب می کنی تا معجون تاریخ و
طبیعت را یک جا سربکشی. شیراز برایت لحظاتی شیرین می سازد که هیچگاه نمی
توانی فراموششان کنی.

تصمیم گرفته ایم گوشه ای از این شهر را انتخاب کنیم و
مدتی را در آن بگذرانیم. به اشتراک بناهای رنگارنگ، آرامگاه یکی از شعرای
بزرگ کشورمان ما را به سوی خود می کشاند. می خواهیم دل به هوای فرهنگ و ادب
بسپاریم و راهی آرامگاه حافظ شویم تا به فالی خوش مهمانمان کند…

 
چرا حافظیه؟

– حافظیه محل دفن یکی از شعرای بزرگ ایران است.

– محیط دلنشین این آرامگاه می تواند آرامش را برای شما علاقه مندان به ارمغان بیاورد و ساعات خوشی را برای شما بیافریند.

– غیر از حافظ، عرفا و شعرای نامداری در این مکان به خاک سپرده شده اند که هر یک در نزد مردم از مکان مخصوصی بر خوردارند.

حافظیه شیراز، آرامگاه حافظ عشق و عرفان

 

حافظیه، خانه ابدی حضرت حافظ

در
شمال شهر شیراز سری ای آرامگاهی می باشد که نامش برای همه ی ساکنان
این سرزمین کهن آشناست. هر که به شیراز قدم می گذارد راهی آرامگاه حافظ می
شود و در آن ساعات خوشی را می گذراند. این سری با اسم حافظیه شناخته می
شود و با شرایطی که از نامش پیداست، محل دفن حضرت حافظ، یکی از شعرای ایران
زمین می باشد. بسیاری اعتقاد دارند که ایشان در یکی از اشعارش این مسئله را که
مرقدش بعد از ایشان زیارتگاه خواهد شد، پیش بینی کرده و چنین گفته است:

گلعذاری ز گلستان جهان ما را بس        زین چمن سایه آن سرو روان ما را بس

بر سر تربت ما چون گذری، همت خواه        که زیارتگه رندان جهان خواهد بود

حافظ را بیشتر بشناسید

اسم
کامل این شاعر، خواجه شمس الدین محمد بن بهاءالدین حافظ شیرازی است که به
اختصار حافظ خوانده می شود و القاب دیگری از قبیل لسان الغیب، ترجمان
الاسرار، لسان‌العرفا و ناظم‌الاولیا نیز دارد. ایشان در سال ۷۲۷ هجری قمری
چشم به جهان گشود و در سال ۷۹۲ هجری قمری از دنیا رفت. حافظ در طول حیاتش
به یکی از سخنوران نامی جهان و شاعر بزرگ قرن هشتم ایران (برابر قرن
چهاردهم میلادی) مبدل گشت و غزلیاتی ارزشمند را از خود برجای گذاشت. با
ترجمه ی اشعارش به زبان های اروپایی در قرون هجدهم و نوزدهم اسم ایشان به
محافل ادبی جهان غرب نیز راه یافت و شهرتی بیش از قبل پیدا کرد تا جایی که
امروز اسم وی به فرهنگ و ادب ایران گره خورده است و هر سال در بیستم مهرماه
مراسم بزرگداشتی برای ایشان برگزار می شود.

حافظیه شیراز، آرامگاه حافظ عشق و عرفان

 

حافظیه شیراز، آرامگاه حافظ عشق و عرفان 

 

تاریخ پر فراز و نشیب آرامگاه حافظ

آرامگاهی که امروز در مقابل ماست در طول تاریخ تفاوت فراوانی را به خود دیده است که پیشتر به آنها می پردازیم:

* برای بار نخست چه کسی برای حافظ آرامگاه تولید؟

پس
از مرگ این شاعر بزرگوار تا ۶۵ سال هیچ بنایی بر فراز مقبره ی وی بنا نشد
تا اینکه در سال ۸۵۶ هجری قمری مصادف با ۱۴۵۲ میلادی، شخصی به اسم محمد
یغمایی، وزیر میرزا ابوالقاسم گورکانی (حاکم فارس) برای بار نخست تصمیم
گرفت یادبودی را برای وی بنا نهد. ایشان عمارتی گنبدی شکل بر فراز مقبره حافظ
تولید و در جلوی آن حوض بزرگی تعبیه کرد تا آب از رکن آباد که منبع آب شیراز
به شمار می رفت، به آن بریزد.

* تغییراتی در دوره صفویان و افشاریان

در
ابتدا قرن یازدم هجری قمری و همزمان با سلطنت شاه عباس صفوی مرمت هایی در
بنا صورت گرفت و سپس ۳۵۰ سال بعد از وفات حافظ، نادرشاه افشار دستور مرمت
آرامگاه وی را صادر کرد.

* احداث آرامگاه شکوهمند دردوران زندیه

در
سال ۱۱۸۷ هجری قمری، کریم خان زند بر شکوه بنای آرامگاه اضافه کرد و در جلوی
مقبره حافظ بارگاهی به سبک بناهای خود بنا نمود. این بارگاه تالاری با چهار
ستون سنگی یکپارچه و بلند بود که درگاه آن در شمال و جنوب قرار داشت و در
دو سوی آن، دو اتاق نیز بنا شده بود.

ایشان در جلوی این بنا باغی نیز
بنا کرد و  سنگی مرمرین را بر روی مقبره نهاد که امروز نیز در همانجا وجود
دارد و پیشتر به روش مفصل به شرح آن خواهیم پرداخت.

در عکس ها پایین، تالار چهار ستون بطور کلی واضح است.

حافظیه شیراز، آرامگاه حافظ عشق و عرفان

 

حافظیه شیراز، آرامگاه حافظ عشق و عرفان

 

* دوره قاجار | یک زرتشتی برای حافظ مقبره می سازد

پس
از کریم خان زند تا لحظه قاجار تغییراتی در بنا داده نشد تا اینکه در سال
۱۲۳۵هجری شمسی ابوالفتح میرزا مویدالدوله (تهماسب میرزا)، حاکم فارس، آن را
تعمیر و مرمت نمود. بعد از ایشان در سال ۱۲۵۷ هجری شمسی، فرهاد میرزا
معتمدالدوله، فرمانروای فارس، کوشکی چوبی را در در باب مقبره حافظ، تولید
به گونه آن که آن را در بر می گرفت.

 با این وجود یكی از سادات متظاهر وقت
به جرم آنكه چرا یك شخص زرتشتی (گبر) می‌خواهد قبر حافظ را بسازد، آن بنا
را خراب كرد و جلوی کار شخص بانی را گرفت.

سپس در سال ۱۲۷۸هجری
شمسی، شخصی به اسم ملا شاه جهان زرتشتی (اردشیر) به دلیل ی علاقه اش به
حضرت حافظ، بر سر مزار وی حاضر می شود و تفالی به دیوان وی می زند. غزل با
ابیات پایین شروع می گردد:

    ای صبا با ساكنان شهر یزد از ما بگو       كای سر حق ناشناسان گوی میدان شما

گرچه دوریم ازبساط قرب همت دور نیست      بنده شاه شماییم و ثنا خوان شما

ایشان
از این شعر خوشش می آید و تصمیم به احداث بقعه و بارگاه مجللی بر روی مزار
این شاعر بزرگوار می گیرد. وی شروع به کار می کند و قسمتی از کار را پیش
می برد با اینحال سید علی اکبر فال اسیری ( از عالمان و سیاستمداران عصر قاجار)
به دلیل زرتشتی بودن اردشیر، بنای ساخته شده به وسیله وی را تخریب می کند.

نقل است که در آخر این مسئله، این عالم عصایش را به قبر حافظ می کوبد و بیان می کند:

    درویش می‌خواستند تو را نجس كنند، نگذاشتم!

با کمی دقت متوجه شکستگی هایی در سنگ می شویم که کارهای افتادن چوب بست ها روی سنگ قبر هستند.

بنای
آرامگاه تا سال ۱۲۸۰ هجری شمسی به روش مخروبه باقی ماند تا اینکه شاهزاده
ملک منصور ملقب به شعاع السلطنه، حاکم فارس، با هم کاری علی اکبر مزین
الدوله (استاد کمال الملک)، کوشکی آهنی را بر روی آرامگاه قرار دارد و
کتیبه ای بر روی آن نصب کرد.

حافظیه شیراز، آرامگاه حافظ عشق و عرفان

 

حافظیه شیراز، آرامگاه حافظ عشق و عرفان

 

* دوره پهلوی | مقبره حافظ به شکل حال حاضر در می آید

در
سال ۱۳۱۰ اعظم بهرامی، استاندار فارس، سردر سنگی و بزرگی بر دیوار جنوبی
حافظیه نهاد و کارهایی را برای آبادانی باغ آن انجام داد. وی به علاوه از طرف دیگر
خیابانی در جلوی آرامگاه به اسم خرابات احداث نمود که بعدها به گلستان
تغییر اسم داد.

برای شما هم جالب است؟ :  شکم گردی از «مشهد» تا «کیش»

در سال ۱۳۱۴ هجری شمسی سرهنگ علی ریاضی (مدیرعامل فرهنگ
فارس) با هم کاری علی اصغر حکمت (وزیر فرهنگ وقت) و نظارت علی سامی، برای
بازسازی و مرمت این بنا تلاش کردند. آنها برای این کار از دیزاین آندره گدار
فرانسوی استفاده کردند و از عنصر های معماری عهد کریم خان زند، الهام دریافت کردند.
در سال ۱۳۱۵، علی اصغر حکمت، اجرای این برنامه را با هم کاری علی سامی شروع
کرد و تولید بنای حال حاضر حافظیه در سال ۱۳۱۶ به انتهای رسید.

بر با استناد به
این برنامه، چهار ستون وسط تالار که در دست به لحظه زندیه بود از دو طرف امتداد
داده شد و به این صورت، حافظیه به دو محوطه، شامل باغ در جنوب تالار و
آرامگاه در شمال آن تقسیم گردید.

عمارت قدیمی کریم خان زند به
تالاری با ۵۶ متر طول مبدل شد که ۲۰ ستون سنگی آن را برافراشته نگاه می
داشت. چهار ستون کریم خانی به اشتراک این ستون ها به شکل قبلی باقی ماند و ۱۶
ستون دیگر به روش دو تکه در سال ۱۳۱۵ شمسی ساخته و نصب شد.

حافظیه شیراز، آرامگاه حافظ عشق و عرفان

 

* جمهوری اسلامی ایران

اولین
مرمت و بازسازی جدی بنای حافظیه به سال ۱۳۸۶ مرتبط می شود که در طول آن
کارهایی از قبیل تمیزکردن سطح مسی روی گنبد، مرمت بخش های خراب ساختمان های
اطراف و به علاوه از طرف دیگر وصل کردن مقبره‌ها و باغ های اطراف به سری صورت گرفت.

حافظیه شیراز، آرامگاه حافظ عشق و عرفان

 

نگاهی نزدیک تر به بنای حافظیه

آرامگاه
حافظ یا حافظیه برای ادب، هنر و معماری ایران ارزش فراوانی دارد و  در سال
۱۳۵۴ به وسیله وزارت فرهنگ و هنر با شماره ۱۰۰۹ در فهرست کارهای ملی ایران به ثبت
رسیده است.

سری ی حافظیه حدود ۲ هکتار وسعت دارد و اگر بخواهیم جمع بندی کنیم
از دو قسمت شمالی و جنوبی تشکیل شده که به وسیله یک تالار با عنوان تالار میانی
یا ایوان با دو ردیف پلکان سنگی از یکدیگر جدا می شوند. ۴ درب، امکان ورود
به سری و خروج از آن را ممکن می کنند که درب اصلی در سمت جنوب بنا و
دو درب بزرگ و کوچک در سمت غرب قرار دارد و یک درب در سمت شمال شرق به
گلخانه باز می شود. پیشتر با هم به قسمت های مختلف این سری قدم می
گذاریم.

حافظیه شیراز، آرامگاه حافظ عشق و عرفان

قسمت های مختلف سری

سری آرامگاهی حافظیه قسمت های متفاوتی دارد که پیشتر به آنها می پردازیم:

۱- محوطه جنوبی

محوطه ای که در جنوب سری ی حافظیه قرار دارد، با اسم ورودی سری شمرده می شود و برای رسیدن به مقبره حافظ می بایست از آن گذر کرد.

وجود
دو نارنجستان بزرگ هر یک به ابعاد  ۳۵ * ۷۰  متر، در شرق و غرب حیاط جلوه
ای ویژه را به این فضا بخشیده است و غیر از سرسبزی و خرمی در بهار، مشام
حاضرین را از بوی بهارنارنج پر می کنند. در وسط حیاط، باغچه‌ ی
باریک بلوار مانندی به عرض حدود ۴ متر تعبیه شده که چمن و گل به آن زینت می
دهد. در دوسوی این باغچه، دو راهرو به عرض ۴ متر به رفت و آمد
حاضرین اختصاص دارد.

در اطراف این دو راهرو، دو باغچه به
ابعاد ۲۰* ۴۵  متر جای گرفته شده است که سرو و کاج در اطراف آنها به چشم می
خورد و دو حوض مربع مستطیل بزرگ به ابعاد ۴* ۳۲  متر به اشتراک آنها قرار
دارد. سنگ های لبه این حوض ها سنگ هایی هستند که به دلیل عملیات شهرسازی و
امتداد خیابان کریم خان زند به سوی مارکت وکیل از حوض باغ شمالی موزه پارس
جدا شده و به این مکان منتقل شده اند. طرفین این دو باغچه راهروهایی با عرض
۴ متر برای استراحت و رفت و آمد قرار دارند.

حیاط جنوبی آرامگاه از
سه طرف با دیوارهای اجری مرتفعی احاطه شده است و تنها در قسمتی از وسط
دیوار جنوبی نرده‌های آهنی ساده ای دیده می شود و در وسط آن، درب ورودی به
حافظیه جای گرفته شده است که با سه پله به خیابان گلستان وصل می گردد.

بخش
جنوبی از درب ورودی باغ تا پلکان های تالار میانی، حدود ۱۵۰ متر طول و ۸۰
متر عرض و اگر بخواهیم جمع بندی کنیم ۹۹۸۳ متر مربع وسعت دارد. این حیاط ۴ متر پایین تر از
کف تالار میانی است و با ۱۸ پله به آن راه می یابد.

 

حافظیه شیراز، آرامگاه حافظ عشق و عرفان

 

حافظیه شیراز، آرامگاه حافظ عشق و عرفان

۲- رواق چهار ستونه (بیست ستون) یا تالار حافظیه یا ایوان میانی

در
دوران کریم خان زند، رواق چهار ستونه ای به روش تالار در این مکان ساخته
شد با اینحال آنچه که امروز می باشد تالاری وسیع با بیست ستون سنگی با ارتفاع ۵
متر است که ۵۶ متر طول و ۷ تا ۸ متر عرض دارد و چهار ستون عهد کریم خانی
در وسط آن قرار گرفته است. این رواق که از از تمام نقاط حافظیه مرتفع تر می
باشد و این سری را به حیاط شمالی و حیاط جنوبی تقسیم کرده‌ است. این
تالار با الهام از معماری دوره‌های هخامنشیان و زندیان ساخته شده است و
بسیار دلچسب به نظر می رسد.

در قبلی ۴ اتاق نیز در محدوده این رواق
قرار داشت با اینحال بعدها حذف شدند. امروزه در سمت شرق و غرب تالار ۲ اتاق وجود
دارد که در دست به سازمان میراث فرهنگی و دفتر آرامگاه می باشند.

بالای
درگاه این دو اتاق نیز به یکی از غزل های حافظ مزین گردیده و سه بیت بر
دیوار شرقی و سه بیت بردیوار غربی به خط میرعماد (از مشهورترین خوشنویسان
تاریخ هنر ایران) نوشته و به وسیله هنرمندان شیرازی بر روی سنگ مرمر نَقر (کنده
کاری) شده است.

این غزل  اینگونه شروع می شود:

روضه خلدبرین خلوت درویشان است         مایه محتشمی خدمت درویشان است

نمای خارجی تالار نیز از سخن حافظ بی نصیب نمانده و در دو طرف آن اشعار این شاعر به چشم می خورند:

بر روی نمای خارجی تالار، رو به سوی باغ ورودی غزلی با مطلع (بیت آغازین) :

گلعذاری ز گلستان جهان ما را بس                  زین چمن سایه‌ی آن سرو روان ما را بس

و بر نمای خارجی به سوی مقبره، غزلی با مطلع:

چو بشنوی سخن اهل دل مگو که خطاست             سخن شناس نه ای دلبرا خطا اینجاست

آب
انبار حافظیه نیز به شکل یک کانال در وسط رواق بیست ستونه ساخته شده است.
این کانال دلیل شده تا حافظیه به دو قسمت شمالی و جنوبی تقسیم شود و مقبره
حافظ در ناحیه شمالی آن قرار گیرد.

حافظیه شیراز، آرامگاه حافظ عشق و عرفان

 

حافظیه شیراز، آرامگاه حافظ عشق و عرفان

۳- محوطه شمالی

صحن
یا محوطه شمالی فضایی با ابعاد تقریبا ۶۰* ۵۰ متر است که در قبلی یک
قبرستان عمومی بوده و آرامگاه حافظ در آن قرار دارد. در شرق و غرب ضلع
جنوبی این محوطه دو حوض بزرگ و مستطیل شکل قرار دارد که هر یک از آنها را
دو باغچه با درختان نارنج احاطه کرده است.حوض های این بخش با اسم منبعی
برای آب حوض بزرگ سری مورد بهره برداری قرار می گیرند و آب را به آنجا
انتقال می دهند.

در باب محوطه، باغچه هایی به چشم می خورند که چمن
کاری شده و در آن ها کاج، سرو و نارنج کاشته شده است. بر دیوار شمالی صحن
بیت پایین با خط زیبای ثلث به قلم درآمده است:

برای شما هم جالب است؟ :  خیابان سی تیر؛ استریت فود تهران

سحرم هاتف میخانه به دولت خواهی              گفت باز آی که دیرینه‌ی این درگاهی

در
شمال صحن، ساختمان های دیگری از قبیل حافظ شناسی با مساحت ۳۳۰ مترمربع،
کتابخانه با مساحت ۴۴۰ مترمربع با ده هزار جلد کتاب قرار دارند.

در
شرق کتابخانه فروشگاه تولیدات فرهنگی و در غرب آن نیز یک چایخانه سنتی دیده
می شود. سر در چایخانه با کتیبه ای به خط نستعلیق و بیت پایین زینت یافته
است:

رواق منظر چشم من آشیانه‌ی تست                کرم نما و فرود آ که خانه خانه‌ی تست

در
قسمت شمالی کف محوطه و همراه با مزار حافظ، قبوری دیده می شود که از
جدی ترین مردم به خاک سپرده شده در  آنها می توان به اسم های پایین اشاره
کرد:

* شیخ محمد اهلی شیرازی، شاعر مشهور و صاحب کتاب مشهور سحر حلال متوفی به سال ۹۴۲ هجری قمری

* محمد نصیری‌الحسینی ملقب به فرصت‌الدوله شیرازی، شاعر، متوفی به سال ۱۳۳۹ هجری قمری

* قطب العارفین آقا محمدهاشم ذهبی شیرازی،از سران سلسه‌ی ذهبیه، متوفی به سال ۱۱۹۹ هجری قمری

* حاج ملاعلی سمنانی، عالم و عارف بزرگ، متوفی به سال ۱۳۳۳ هجری قمری

محل حال حاضر کتابخانه نیز مقبره قاسم خان، حاکم و والی فارس بوده است و در جلوی آن نیز مقبره های مردم پایین قرار دارد:

* حاج سید محمدعلی کازرونی شیرازی، از مجتهدان فارس

* شیخ محمد مهدی کجوری، از مجتهدان برجسته

* شیخ محمدحسن کجوری و سید محمدرضا مجدالعلما (دستغیب)

در
تمامی صحن شمالی خطوط ثلث کتیبه ها و کتیبه ی نستعلیق تاریخ بنا حاصل هنر
خطاطِ به اسم، شادروان امیرالکتاب ملک الکلامی کردستانی می باشند. دیوار
های در باب محوطه شمالی با آجرنماها و برنامه های شمسه گونه تزیین شده و غرفه
هایی را با درfهای چوبی و نقش گل های نیلوفر در خود جای داده اند.

بر روی دیوار جنوبی غزلی با مطلع پایین دبده می شود:

چو بشنوی سخن اهل دل مگو که خطاست         سخن شناس نئی جان من خطا اینجاست

 

 حافظیه شیراز، آرامگاه حافظ عشق و عرفان

 

حافظیه شیراز، آرامگاه حافظ عشق و عرفان 
 
 ۴- آرامگاه حافظ

مقبره
حافظ در ارتفاع ۱ متری از سطح زمین قرار گرفته و در باب آن پنج ردیف،
پلکان مدور می باشد که دسترسی به آن را ممکن می کند. بر فراز مقبره حافظ
گنبدی دلچسب قرار دارد که نمای خارجی آن با ورق های مسی به روش ترک ترکی و
مانند کلاه قلندران و درویشان پوشیده شده و سقف آن مزین به کاشی های رنگی
معرق است. آنچه که در نگاه اول به آرامگاه توجه شما را به خود جلب می کند،
رنگ سبز گنبد آن می باشد. این رنگ سبز با این وجود ی ترکیب مس با اکسیژن و آب
بوجود آمده و جلوه ی مخصوصی به آرامگاه بخشیده است.

هشت ستون سنگی یکپارچه‌ به ارتفاع ۵ متر که به شکل ستون های دوره کریمخان هستند، این گنبد را بر فراز آرامگاه سرپا نگه داشته اند.

دورتا دور پایین سقف، هشت بیت غزل بر روی سنگ های یکپارچه با خط ثلث نقش بسته که اینگونه شروع می شود:

حجاب چهره جان می‌شود غبار تنم         خوشا دمی که از آن چهره پرده برفکنم

پیش
از این گفتیم که سنگ روی مزار حافظ مرتبط به دوران کریم خان زند تعلق
دارد.  ابعاد آن ۴۰ *۸۰*۲۶۶ سانتیمتر می باشد و غزل هایی از حافظ بر رویش
به چشم می خورد که به شیوه نستعلیق به وسیله حاجی آقاسی بیک افشار آذربایجانی
نوشته شده است. در بالای این سنگ و به اشتراک نقش ترنجی، چنین جمله ای به چشم
می خورد: ” انت الباقی و كل شی هالك “

در سطر پایین تر، غزلی دلچسب از حافظ در ۱۲ سطر نوشته شده است که با این بیت شروع می شود:

مژده‌ی وصل تو كو كز سر جان بر خیزم               طایر قدسم و از دام جهان برخیزم

در قاب دور سنگ نیز غزلی با مطلع (اولین بیت) پایین دیده می شود:

ای دل غلام شاه جهان باش و شاه باش               پیوسته در خدمات رسانی لطف اله باش

با نگاهی به دو گوشه‌ی بالای سنگ، متوجه این دو مصرع می شویم:

بر سر تربت ما چون گذری همت خواه              كه زیارتگه رندان جهان خواهد بود

و سپس در گوشه ی پایینی سنگ چشممان به این دو مصرع می خورد:

چراغ اهل معنی خواجه حافظ                        بجو تاریخش از خاك مصلی

نکته قابل توجه پیرامون ی این مصرع ها این است كه عبارت خاك مصلی به حساب حروف ابجد، تاریخ وفات حافظ را بیان می کند.

 حافظیه شیراز، آرامگاه حافظ عشق و عرفان

 

حافظیه شیراز، آرامگاه حافظ عشق و عرفان 

 

حافظیه شیراز، آرامگاه حافظ عشق و عرفان 
 
۵- محوطه غربی

در
غرب محوطه شمالی و در پشت آرامگاهی که محل دفن خاندان قوام السلطنه است،
محیط سبزی می باشد که یک حوض کوچک و نسبتا عمیق به اشتراک آن دیده می شود و
امروزه به کلاس‌های بخش آموزش مرکز حافظ شناسی اختصاص یافته است. بر دیوار
این بخش غزلی با مطلع پایین جلوه می کند:

بیا که قصر امل سخت سست بنیاد است        بیار باده که بنیاد عمر بر باد است

آرامگاه
ها و مقبره های متعددی در این بخش قرار دارد که از نمونه می توان به
آرامگاه غلامحسین صاحب دیوانی (از سیاستمداران عصر پهلوی) اشاره نمود.
جدی ترین مقبره این محوطه، مقبرة الشعراست که با دری  آهنی به محیط بزرگ و
چمن کاری شده منتهی می‌شود و آرامگاه های جمعی از شاعران، نویسندگان،
عالمان، استادان دانشگاه و هنرمندان را در خود قرار داده است که مشهورترین
آنها عبارتند از:

* دکتر لطفعلی صورتگر، شاعر، ۱۳۴۸-۱۲۷۹هجری شمسی

* دکتر مهدی حمیدی شیرازی، شاعر و استاد دانشگاه، ۱۳۶۵-۱۲۹۳ هجری شمسی

* رسول پرویزی، نویسنده و جریان‌نویس، ۱۳۵۶- ۱۲۹۸ هجری شمسی

* استاد جواد مصلح، فیلسوف فرزانه، ۱۳۷۷ – ۱۲۹۸ هجری شمسی

* محمد خلیل رجایی، استاد حکمت و ادب، وفات ۱۳۵۴هجری شمسی

* دکتر عبدالوهاب نورانی وصال، استاد دانشگاه، ۱۳۷۳- ۱۳۰۲ هجری شمسی

* دکتر علی‌محمد مژده، استاد فرزانه‌ی ادبیات دانشگاه، ۱۳۸۱ – ۱۲۹۹ هجری شمسی

* استاد حمید دیرین، موسس و مدیرعامل انجمن خوشنویسان فارس، ۱۳۷۴- ۱۳۱۵  هجری شمسی

* استاد نورالدین رضوی سروستانی، از بزرگان آواز و موسیقی اصیل ایرانی، ۱۳۷۹- ۱۳۱۴ هجری شمسی

* آیت اله العظمی شیخ محمد باقر شهید رابع مجتهد اصطهباناتی، سرحلقه‌ی آزادی خواهان فارس، ۱۲۸۶ – ۱۲۱۶ هجری شمسی

* دکتر سید ابوطالب فنائی، نویسنده، مترجم و شاعر، ۱۳۸۱- ۱۳۲۸هجری شمسی

در کمال تاسف تصویری از این بخش در دست نیست

 

 حافظیه شیراز، آرامگاه حافظ عشق و عرفان
۶- محوطه شرقی

در
شرق سری و در سمت راست حیاط شمالی، دیوار حاوی ۱۴ طاق نما می باشد که
بر روی آن دو غزل با خط زیبای ثلث به چشم می خورد. یکی از آنها با مطلع پایین
می باشد:

مزرع سبز فلک دیدم و داس مه نو                   یادم از کشته‌ی خویش آمد و لحظه درو

و دیگری با مطلع:

عیب رندان مکن ای زاهد پاکیزه سرشت            که گناه دگری بر تو نخواهند نوشت

در
پشت این دیوار بلند، آرامگاه‌های خصوصی خانواده ی فربد و آرامگاه معدل
بنا شده است. این آرامگاه در سال ۱۳۸۶با تلاش میراث فرهنگی و تخریب خانه
ها و مقبره های اطراف این محدوده به شکل یک بخش جداگانه در آمد و با عنوان
محوطه شرقی به سری حافظیه اضافه شد و امروزه با اسم محل دفتر انجمن
دوستداران حافظ مورد بهره برداری قرار می گیرد.

 

 حافظیه شیراز، آرامگاه حافظ عشق و عرفان
۷-  آرامگاه خاندان قوام

اتاق
بزرگی در سمت چپ رواق بیست ستون قرار دارد که در دست به آرامگاه قوام
السلطنه می باشد و ۲ اتاق همراه با خود دارد. غیر از این شش اتاق دیگر نیز
دیده می شود که سه تا به آرامگاه و سه تای دیگر به نقاشی، مینیاتوری، معرق
سازی و میناسازی اختصاص داده شده است.

برای شما هم جالب است؟ :  اردبیل؛ تاریخ و طبیعت را یک‌جا بنگرید

در کمال تاسف تصویری از این بخش در دست نیست

حافظیه شیراز، آرامگاه حافظ عشق و عرفان

حافظیه | دنیایی از نمادها و نشانه ها

حافظیه
به شکلی ساخته شده که هر گوشه اش حرفی برای گفتن داشته باشد و دنیایی
از نشانه ها را در خود جای دهد. با آمیخته شدن این مفاهیم بلندپایه در
فرهنگ و عرفان ایرانی اسلامی، آرامگاه شخصیت می یابد و به نمونه ی کامل یک
رندِ عارفِ حقیقت جوی ایرانی مبدل می شود. این نمادها در هر لحظه در مقابل
شما قرار دارند:

۱- قبل از ورود به سری

قبل از اینکه وارد
سری حافظیه شویم با اولین نماد آن برخورد می کنیم. آرامگاه حافظ در
مقابل یکی از شلوغ ترین خیابان های شیراز قرار دارد و وقتی که در خیابان
هستید هیچ اثری از آرامگاه نمی بینید. این خیابان را می توان نماد اسارت در
جهان صنعتی و مدرن دانست چرا که نمی توان از میان آن، آرامگاه حافظ را که
از آن با عنوان نماد افکار و اندیشه های عرفانی یاد می شود، به تماشا نشست.

حافظیه شیراز، آرامگاه حافظ عشق و عرفان

۲- در محوطه جنوبی

وقتی
که وارد سری می شویم در محوطه ی جنوبی قرار می گیریم که با اسم نماد
جهان مادی و ظواهر فریبنده آن مقرر کرده می شود. سپس می بایست از پله ها
بالا برویم تا وارد رواق بیست ستون یا تالار حافظیه شویم. از این محوطه،
هرچه که به آرامگاه، نزدیک تر می شویم، گویی انسان از بند هواهای نفسانی
آزاد می گردد و می توان بالارفتن از ایوان را به منزله ی معراج عرفانی و
سیر و سلوک در جهان ملکوت دانست.

۳- در تالار یا ایوان میانی

ایوان
نشانه ی عالم ملکوت است چرا که در اینجا حجاب ها کنار زده می شوند و مقبره
که نمادی از خورشید و حقیقت است، آشکار می گردد. در این لحظه پایین آمدن
از تالار حافظیه می تواند نماد تعظیم در مقابل این خورشید درخشان باشد. این
تالار حاوی دو ردیف پلکان است که هریک از آنها ۹ پله دارد و در ادبیات
فارسی، ۹ عدد آسمان ها است و قداست دارد.

حافظیه شیراز، آرامگاه حافظ عشق و عرفان

۴- در محوطه شمالی

بخش
شمالی را نماد جهان ملکوت می دانند در این بخش به آرامگاه می‌رسیم که
نماد دست‌یابی به حقایق و رمز و رازهای دنیا می باشد. این بخش ۸ درب ورودی و
خروجی دارد و آرامگاه نیز از ۸ ستون سنگی تشکیل یافته‌ است. بهره برداری از
عدد ۸ خیلی هم بی دلیل نیست و آن را نماد لحظه حیات حافظ یعنی قرن هشتم و
هشت درب بهشت می دانند.

حافظیه شیراز، آرامگاه حافظ عشق و عرفان

۵- آرامگاه

آرامگاه، به طرز
کلی نماد خورشید است با اینحال درون آن نمادهای دیگری نیز وجود دارند. نمای
بیرونی گنبد آرامگاه، به شکل کلاه درویشان ترک است و از آن با عنوان نماد
آسمان یاد می شود. درون گنبد سری ای از رنگ های عرفانی است که هر یک
نماد مخصوصی هستند :

آبی فیروزه‌ای، نماد بهشت

سرخ ارغوانی، نماد شراب ازلی

سیاه و سفید، نماد شب و روز

قهوه‌ای سوخته، نماد خاک

حافظیه شیراز، آرامگاه حافظ عشق و عرفان

طراح بنای حافظیه کیست؟

طراح
بنای حافظیه شخصی فرانسوی به اسم آندره گدار (André Godard) است که یکی از
شرق شناسان بزرگ ِ علاقه مند به تاریخ و تمدن و هنر ایران به حساب می آید.
وی زاده ی سال ۱۸۸۱ میلادی و پیش تر ی ۱۹۶۵ میلادی و از معماران و
باستان‌شناسان به اسم در جهان است.

ایشان که تحصیلات خود را در دانشکده
هنرهای زیبای پاریس به انتهای رسانده بود، در سال ۱۳۰۷ هجری شمسی به دعوت
دولت وقت و به منظور ساماندهی اداره کل باستان‌شناسی، نگهداری و مرمت
بناهای تاریخی راهی ایران شد.

وی ۳۲ سال  در ایران اقامت کرد و ضمن
بازدید و تهیه فهرستی از کارهای تاریخی ایران، دست به اقداماتی در جهت حفظ و
نگهداری و مرمت این کارهای زد. از نمونه فعالیت های وی می توان به موارد پایین
اشاره نمود:

* مدیریت اداره کل عتیقات (باستان‌شناسی و موزه)

* فعالیت های پژوهشی و شناسایی و ثبت کارهای فرهنگی ایران

* انتشار نشریه‌ی باستان‌شناسی با هم کاری همسرش یدا گدار و ماکسیم سیرو

* ایجاد دانشکده ی هنرهای زیبای دانشگاه تهران

* ریاست و استادی دانشکده ی هنرهای زیبای دانشگاه تهران

به
لحظه اشغال فرانسه به وسیله نازی ها در جریان جنگ جهانی دوم، نمایندگی کمیته
ملی فرانسه در ایران را بر عهده ی وی گذاشتند و ایشان نشریه‌‌ ای به اسم
فرانسه آزاد را در تهران پخش نمود. ایشان از سال ۱۹۳۶، عمرش را صرف معرفی
کارهای ایران کرد و  به منظور شناساندن آنها به جهانیان، با هم کاری همسرش
بانو یدا گدار و عده‌ای از دانش پژوهان و محققان ایرانی به انتشار جزواتی
سالانه به اسم کارهای ایران به زبان فرانسه سرگرم شد. گدار موفق شد تا در هشت
جزوه اطلاعاتی دقیق و جزئی از هنر ایران و برنامه و نقشه‌ی بناها را معرفی
دهد و به معرفی آنها بپرذازد. بنای حافظیه یکی از کارهای بسیار دلچسب و
ماندگار وی به حساب می آید که دیزاین و نظارت بر تولید آن را بر عهده داشت.
در دیزاین این بنا معماری اصیل ایرانی حرف اول را می زند و ذوق و هنر
استادکاران هنرمند چاشنی آن شده است.

غیر از بنای حافظیه، آنده گدار چند نمونه ی دیگر از بناهای ایرانی را نیز در کارنامه خود دارد:

* موزه ایران باستان در تهران

* مدرسه ایرانشهر در یزد

 

 حافظیه شیراز، آرامگاه حافظ عشق و عرفان
حافظیه در نگاه مردم

علاوه
بر حافظ، عرفا و شعرای نامداری در این مکان به خاک سپرده شده اند که هر یک
در نزد مردم از مکان مخصوصی بر خوردارند. بسیاری با آداب و رسومی ویژه به
این آراگاه می روند. عده ای با وضو وارد این فضا می شوند، عده ای دیگر کفش
هایشان را همراه با مقبره از پای در می آورند و …

دیوان حافظ کتابی
است که در خانه ی هر ایرانی پیدا می شود و در عید نوروز یا شب یلدا تفالی
به آن می زنند. این نشانه ها و رعایت آداب مبین احترام و قدسی بودن
مکان در نزد ایرانیان و مکان آ در فرهنگ ایرانی دارد.

 

 حافظیه شیراز، آرامگاه حافظ عشق و عرفان

 

حافظیه شیراز، آرامگاه حافظ عشق و عرفان 
برنامه های فرهنگی حافظیه

آرامگاه حافظ با اسم یک مکان فرهنگی شناخته می شود و میزبان برنامه های پایین است:

* شعرخوانی شاعران مشهور در روزهای مختلف سال و به ویژه در روز بزرگداشت حافظ در ۲۰ مهر ماه

* کنسرت خوانندگان به ویژه موسیقی سنتی ایرانی و عرفانی

* کلاس های حافظ شناسی

* کلاس و کارگاه های تولید ساز موسیقی سنتی

* برنامه سحرگاه با خواجه راز که با استناد به آن در طول ماه مبارک رمضان درب آرامگاه تا سحرگاه به روی دوستداران حافظ باز است.

 

 حافظیه شیراز، آرامگاه حافظ عشق و عرفان
راه دسترسی و معلومات بازدید

آدرس: شمال شهر شیراز. حد فاصل چهارراه حافظیه و چهارراه ادبیات

 تلفن:  ۲۲۸۴۵۵۲ ۰۷۱

ساعت بازدید: شش ماه اول از ساعت ۷:۳۰ صبح الی ۲۲ و در شش ماه دوم سال از ۸ صبح الی ۲۱:۳۰

بلیط ورودی: برای گردشگران داخلی ۳۰۰۰ تومان و برای گردشگران خارجی ۲۰۰۰۰تومان.

لینک

به این پست امتیاز دهید.
علاقه۰عدم علاقه۰
منابع : ناموجود
نویسندگان : ناموجود

تبليغات تبليغات تبليغات تبليغات